Escalas Maiores

Como xa vimos, as escalas musicais son un conxunto de notas que "se levan ben entre elas" xa que á hora de tocalas todas na mesma melodía, fan que esa melodía sea agradable para o oído. As Escalas Maiores teñen unha sonoridade alegre e brillante, metres que as menores evocan tristura.

Para construir unha Escala Maior, sempre tomaremos como referencia a escala de DO (C), a coñecida por todos:

DO - RE - MI - FA - SOL - LA - SI - DO'

Si analizamos as distancias (intervalos) que existen entre cada unha destas notas atopamos que:

• Entre Do e Re hai: Un tono (T)
• Entre Re e Mi: Un tono (T)
• Entre Mi e Fa: Un semitono (ST)
• Entre Fa e Sol: Un tono (T)
• Entre Sol e La: Un tono (T)
• Entre La e Do': Un semitono (ST)
  

Polo tanto podemos dicir que as Escalas Maiores vanse construír baseándose no seguinte patrón de intervalos:

T - T - ST - T - T - T - ST

¿Como será a escala de SOL?

Pois comezamos coa nota SOL, que é a tónica da escala e a que lle da nome á mesma, e aplicamos o patrón anterior:

Deste xeito podemos contruir calquer escala maior que precisemos.

As Escalas

(Imaxe por hey vicky)

Normalmente os manuais de música amósannos definicións de escalas musicais moi correctas pero "superacademicistas" que aos que non acostumamos a dominar eses conceptos, non nos resulta doado entendelas.

Simplificando, e para entendernos, podemos dicir que unha escala é un conxunto de notas ordenadas que, tocadas nunha mesma melodía van a sonar ben xuntas, polo tanto están relacionadas coa guitarra como instrumento melodico. Preséntanse de xeito esquematizado para facilitar o seu estudo, comezando pola tónica (a primeira nota da escala e a que da nome á mesma) e seguindo de xeito ascendente (de máis grave a máis agudo).

A distancia que existe entre dúas notas contiguas dunha escala chámase intervalo. En función de como sexan estos intervales atoparemos diferentes tipos de escalas (maiores, menores, pentatónicas,...), cada unha delas terá unhas características propias e diferenciadoras que notaremos rápidamente ao escoitalas.

No mastro da guitarra, cada traste (división vertical do mastro) equivale a un semitono (medio tono). É importante ter esto claro á hora de construir escalas na guitarra.

E agora o importante, ¿para que quero eu, que teño uns carosos por dedos, saberme isto das escalas? Pois a resposta é moi sinxela, para saber rápidamente, que nostas podo usar á hora de facer unha melodía (solo, riff,...) en función da tonalidade na que estea unha canción. Si a canción está na tonalidade de Do Maior (C) podemos tocar, sin temor a equivocarnos, en calquera momento da canción, todos as notas que sabemos que pertencen á escala de Do Maior (C), si está en Fa Maior (F), usaremos as da escala de F, e así con todas. Outra cousa é saber en que tonalidade está unha canción pero iso deixámolo para outro día.

A Guitarra: Instrumento Melódico e Armónico

Os instrumento melódicos son aqueles que son capaces de reproducir melodias. Unha melodía non é máis que unha sucesión de notas, unha detrás de outra. Hai instrumentos puramente melódicos como: o Saxo, Trompeta, Trombó, Gaita,... Con estos instrumentos non podemos dar máis de unha nota de cada vez, polo tanto o único que podemos interpretar con eles son melodías.

A guitarra é un istrumento que pode actuar como melódico, xa que con ela podemos interpretar melodías: riffs, solos,...; pero tamén é un instrumento armónico. Os instrumentos armónicos son aqueles que constituen a armonía dunha canción, son o colchón sobre o que se asenta unha melodía. Isto faise normalmente cos acordes. Os acordes son un conxunto de dúas ou máis notas tocadas simultaneamente e que se levan ben entre elas (xa os veremos máis adiante). Cando facemos un acompañamento de acordes coa nosa guitarra, estamos a utilizala como instrumento armónico.

Introdución: Afinar a Guitarra

A guitarra, como todos os instrumentos, está suxeita a variacións no seu son por mor de múltiples factores: a humidade, a presión, a temperatura,... De ahí que sexa imprescidible repasar a súa afinación cada vez que a collemos para estudar ou para tocar. Das afinacións xa falamos algo no post: a guitarra; agora imos a ver polo miudo como podemos afinar o noso instrumento.

A idea xeral é a de comprobar, corda por corda, si a nota que sae dela se corresponde coa que debera sair. Tendo en conta a afinación estandar e comprobando as cordas dende a máis fina ata a máis gorda, deberían soar as seguintes notas:

Para iso pódese afinar de orella utilizando un diapasón por exemplo ou, o que é máis recomendable no século XXI, utilizar un afinador: un aparello ou un programa informático que analiza a lonxitude de onda da nota que sae de cada unha das nosas cordas e nos indica si está ou non está afinada.

AFINAR DE ORELLA

Para afinar de orella é recomendable ter unha referencia que saibamos con certeza que está ben. Un diapasón é un trebello que sempre da unha nota A (La), aínda que poderíamos usar calquer outro instrumento como un teclado,...

 (Imaxe por eurok)

Unha vez que teñamos a nota de referencia, temos que saber a relación existente entre as seis cordas do noso instrumento, que podemos resumir da seguinte forma:

• Pulsando a 6ª corda no 5º traste sáenos a nota A (o son da 5ª corda).
• Pulsando a 5ª corda no 5º traste sáenos a nota D (o son da 4ª corda).
• Pulsando a 4ª corda no 5º traste danos a nota G (o son da 3ª corda).
• Pulsando a 3ª corda no 4º traste sáenos a nota B (o son da 2ª corda).
• Pulsando a 2ª corda no 5ª traste soa un E (a nota da 1ª corda).

AFINAR CON AFINADOR

Un afinador é un aparato electrónico que comproba o son das cordas que nós lle imos tocando e que nos sinala, normalmente cunha agulla (dixital ou analóxica) ou con un código de luces, si a corda está afinada ou non. Hainos de varios tipos: pedal, rack, pinza,...; pero en esencia todos funcionan do mismo xeito.

SOFTWARE PARA AFINAR

Hoxe en día existen un montón de programas informáticos que fan a mesma función que os afinadores tradicionais, mesmo hai alguns que os podemos atopar na nube (online). Aquí tedes un listado de software gratuíto para afinar, e funcionan moi ben:

• Afinador online: Free Mini Tuner (extraído de: www.howtotuneaguitar.org)

• Afinador para Mac: Perfect Guitar X 1.9.1

• Afinador para Linux: GuiTuner 0.0.2

• Afinador para Windows: Free Guitar Tuner 1.50

PARA MOSTRA, UN BOTÓN

Para rematar, aquí vos deixo un exemplo práctico de cómo afinar a guitarra. Iremos comprobando corda a corda. Si o afinador nos indicar que está baixa (non chega a 0 cents na afinación estandar de 440) debemos incrementar a tensión da corda apretando a clavilla. Debemos ter moito coidado de asegurarnos que estamos a manipular a clavilla correcta (a que corresponde á corda en cuestión. Si polo contrario o afinador nos indica que a corda está alta (ten moita tensión e sobre pasa os 440) debemos afloxar a clavilla correspondente para baixar a corda.

Introdución: A Man Dereita

Para a man dereita existen un montón de técnicas. Pódese untilizar unha púa (existen varios tipos), pódese tocar cos dedos (con diferentes técnicas), pódese usar unha convinación de púa e dedos,...

No noso caso, como estamos comezando, imos partir da base da guitarra eléctrica que é o uso correcto da púa. A técnica máis económica para utilizar a púa, e coa que conseguiremos nun futuro alcanzar maior velocidade de execución, é a chamada: Técnica da púa alterna ou "alternate picking"; que se explica de xeito básico no seguinte vídeo.

Cando falamos de man dereita ou man esquerda é dende a prespectiva dun guitarrista destro, os/as zurdos/as sería ao revés.

Introdución: A Man Esquerda

A guitarra é un instrumento que precisa da habilidade e da soltura das dúas mans para poder chegar a tocar coma un/ha dos grandes. É importante traballar ben dende a base para non coller vícios difíciles de sacar cando nos limiten a progresión da nosa aprendizaxe

No seguinte vídeo amósase como colocar e mover a man esquerda de xeito correcto. En función da posición ou lugar do mastro onde estemos a tocar, sempre teremos como referencia os dedos centrais: medio (2) e anular (3); e os dedos índice (1) e mainiño (4) serán os que se despracen aos trastes contiguos.

É moi importantes non levantar ou separar excesivamente os dedos do mastro e tratar de pulsar cada corda coa parte do dedo entre a "uña e o papo".

Cando falamos de man dereita ou man esquerda é dende a prespectiva dun guitarrista destro, os/as zurdos/as sería ao revés.